IMG_5199
۰۱ آذر , ۱۳۹۷

پنجمین کتاب‌گردی در شهرکتاب فرشته

 

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی: آژانس‌های ادبی حضور جدی در خارج از کشور دارند

کتاب‌گردی تبدیل به سنت هرساله اهالی فرهنگ و هنر شده و در روز پنج‌شنبه یعنی آخرین روز هفته کتاب برگزار می‌شود. کتاب‌فروشی‌ها مراسم‌هایی را تدارک می‌بینند و هنرمندانی که علاقه به فرهنگ کتاب‌خوانی دارند آن‌ها را همراهی می‌کنند. شهر کتاب فرشته هم از این جریان مستثنا نیست و هرسال میزبان هنرمندان بسیاری است. از محمدرضا گلزار تا مهتاب کرامتی،‌ نویسندگانی همچون گلی امامی یا گرافیست‌های نامداری همچون ابراهیم حقیقی به این کتاب‌فروشی سری می‌زنند. امسال هم هنرمندانی و مدیران سینمایی همچون سید محمد بهشتی، علیرضا تابش،‌ منوچهر شاهسواری و فرشته طائرپور میهمان این شهر کتاب بودند.

کتاب‌گردی روی آمار فروش کتاب تأثیر دارد

به گزارش روابط عمومی شهر کتاب فرشته، علیرضا تابش، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی که مسیر کتاب‌گردی‌اش را از کتاب‌فروشی‌های کریم‌خان شروع کرده بود تا به شهر کتاب فرشته رسیده بود، درباره کتاب‌گردی می‌گوید: «امسال پنجمین سال پویش کتاب‌گردی است و فکر می‌کنم این جریان در حال تبدیل‌شدن به سنت در کشورماست؛ هم در فضای مجازی و هم در فضای حقیقی رفتار مردم را تحت تأثیر قرار داده است.» او به شعار کتاب‌گردی «من هم می‌آیم» اشاره می‌کند، همان شعاری که در کنار هشتگ در صفحات شبکه‌های مجازی به اشتراک گذاشته می‌شود تا افراد با اعلام حضور خودشان در این پویش، دیگران را هم مطلع و تشویق کنند:‌ «‌‌آمارها،‌ هم از طرف خانه کتاب و هم وزارت فرهنگ و ارشاد نشان می‌دهد واقعاً این کتاب‌گردی روی فروش کتاب تأثیر دارد.»

مردم همدیگر را تشویق به خرید کتاب می‌کنند

از او که پای ثابت این پویش است درباره تفاوت حضور مردم در کتاب‌فروش‌ها می‌‌پرسم؛ در همین حین خانم فروشنده دائم در حال جست‌وجوی عناوینی است که مشتریان به دنبالش هستند، تابش می‌گوید: «تصور من این است که حضور مردم در کتاب‌فروشی‌ها جدی بود؛ اما درجاهایی که کتاب‌فروشی جزوی از مجموعه است نسبت به سال قبل افراد کمتری حضور داشتند. قطعاً شرایط اقتصادی به‌خصوص گرانی کاغذ یا هزینه‌های دیگری که ناشران مجبور به پرداخت هستند، روی این موضوع تأثیر گذاشته و باعث شده تا مردم کمتر کالای فرهنگی مصرف کنند.» البته مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی بازهم به تأثیرات طرح‌هایی چون کتاب‌گردی اشاره می‌کند: «بازهم به‌رغم این مشکلات اقتصادی،‌ جای امیدواری است که مردم و آفرینندگان آثار هنری همدیگر را تشویق و ترغیب به حضور فرهنگی و مصرف فرهنگی می‌کنند.» یک نفر به دنبال کتاب‌های زندگی‌نامه‌ای می‌گردد،‌ خانم فروشنده «گل صحرا» را پیشنهاد می‌دهد. اینجاست که باید از علیرضا تابش درباره مطالعه پرسید؛ چقدر مطالعه می‌کنید؟ به چه کتاب‌هایی علاقه دارید؟ او پاسخ می‌دهد: «واقعیتش من سه دسته مطالعه دارم. اول مطالعات درسی‌ام است که مجبور هستم برایشان وقت بگذارم. بعد مطالعه فیلم‌نامه است که مجبورم هر هفته بخوانم. در آخر به علاقه‌هایم می‌پردازم کتاب‌هایی در حوزه تاریخ، جامعه‌شناسی، رمان و…»

آژانس‌های ادبی خصوصی رایت آثار ایرانی را می‌فروشند

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی هم سفارشی دارد، می‌خواهد سفارشش را بگوید که فرشته طائرپور از راه می‌رسد. به گفتن این جمله اکتفا می‌کند: «امروز مرا به اینجا کشاندند.» و بعد به سراغ قفسه‌های کتاب می‌رود. علیرضا تابش به خانم فروشنده می‌گوید: «در سفر از کتابی به نام «سازمان مسعود» خوشم آمد، این کتاب را دارید؟» خانم فروشنده هم به‌سرعت به سراغ سیستم جست‌وجوی کتاب می‌رود. یک جلد موجود است. علیرضا تابش،‌ مدیرعامل سازمانی است که مأموریت اولیه و اصلی آن معرفی سینمای ایران در خارج از کشور است؛ بنابراین بدون تردید باید بپرسم؛ به نظرتان چرا بحث معرفی نویسندگان ایرانی در خارج از کشور جدی گرفته نمی‌شود؟ نهادی مثل بنیاد تأسیس شود که نویسندگان معاصر ما را به جهان معرفی کند… وگرنه سعدی، حافظ، مولوی و… که سال‌هاست معرف جهانیان هستند. او می‌گوید: «اتفاقاً در همین کتاب‌گردی یکی از مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را دیدم و از او پرسیدم در این نمایشگاه‌های کتاب که در خارج از کشور برگزار می‌کنید، به‌غیراز عرضه کتاب‌های ایرانی،‌ آیا رایت کتاب‌هایمان را هم می‌فروشید؟!» تابش ادامه داد: «او به من خبر خوشحال‌کننده‌ای داد و اشاره کرد که آژانس‌های ادبی خصوصی مدت‌هاست که تشکیل‌شده‌اند و در آخرین حضورشان توانسته‌اند رایت ۲۵ اثر ادبی را به انتشارات خارجی بفروشند؛ بنابراین چنین جریانی راه افتاده و با جدیت در حال پیگیری است.» اما این وسط نقش سازمان‌های دولتی مشخص نیست. اینکه آن‌ها چطور از این آژانس‌های خصوصی ادبی حمایت می‌کنند. برای همین تابش توضیح می‌دهد: «دولت چه‌کار می‌کند، سؤال خوبی است. دولت مثلاً برای آقای آژانس ادبی که لینک‌های خوبی در خارج از کشور دارد، فرصت حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی را فراهم می‌کند. هزینه بلیت رفت‌وآمد و غرفه را پرداخت می‌کنند و زمینه‌ای فراهم می‌کنند که او بتواند آثار ایرانی را در آنجا معرفی کند و به فروش برساند.»

مرحله عرضه کالای فرهنگی در ایران بی‌برنامه است

بالاخره کتاب پیدا می‌شود. علیرضا تابش در حال ورق زدن کتاب است که صحبت به اینجا می‌رسد؛ چرا ما آن‌قدر که اکران فیلم‌های سینما را جدی می‌گیریم و برایشان تبلیغ می‌کنیم برای فروش کتاب کاری نمی‌کنیم. چرا هیچ تیزری از تلویزیون پخش نمی‌شود یا کتاب‌های جدید معرفی همگانی ندارند. مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی درباره این موضوع می‌گوید: «نکته درستی است. درواقع تولید آثار فرهنگی در هر زمینه‌ای از موسیقی، تئاتر گرفته تا کتاب در ایران بالاست؛ اما نتایج تحقیقات آسیب‌شناسی این حوزه نشان داده ما در بخش بسته‌بندی یا به‌نوعی عرضه درست محصول درست عمل نمی‌کنیم.» او به ماجراهای برخورد قوه قضائیه با تهیه‌کنندگان سینما بر سر نمایش تیزرهای فیلم‌هایشان از شبکه ماهواره‌ای جم اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «این اتفاق نشان داد وقتی رسانه‌ای غیر ایرانی به هر دلیلی می‌تواند خانواده‌ها را مجذوب خود کند، با تبلیغ می‌تواند مصرف فرهنگی ما را تحت تأثیر خود قرار دهد. عمده توجهات در ایران به مرحله پیش‌تولید و تولید است و تولیدکنندگان به مراحلی همچون پس‌تولید، بازاریابی یا بازار سازی توجه ندارند. برنامه‌ای مدون،‌ مشخص یا حتی خلاقانه برای عرضه محصولات فرهنگی وجود ندارد.» تابش تأکید می‌کند:‌ «درحالی‌که تجربه نشان داده وقتی در حوزه‌ای مثلاً سریال‌های شبکه نمایش خانگی یا برخی تئاترها این معرفی خوب صورت می‌گیرد، مردم هم خوب استقبال می‌کنند. به گمان من در این چند دهه ما بیشتر توجهمان به بخش تولید بوده است.» نمونه‌ حرف‌هایمان را در مردمی می‌شود دید که اگر به دنبال کتاب مشخصی نباشند، فقط در بین قفسه‌های کتاب مشتاقانه قدم می‌زنند و نمی‌دانند که باید چه کتابی را با خود به خانه بروند. درحالی‌که کمی آن‌طرف‌تر در شهر کتاب فرشته محیط بازی‌های دورهمی به پا شده و مردی آنجا ایستاده و به مخاطبان یاد می‌دهد که چطور بازی ‌کنند.

گزارش: زهرا نجفی